Често поставувани прашања

Прашања и одговори

Која е разликата меѓу бруто и нето плата?

Бруто платата е износот од договорот, пред одбивања. Нето платата е тоа што стигнува на сметката, откако од бруто ќе се одбијат придонесите на работникот (вкупно 28%) и рамниот данок од 10%. Пресметката тргнува од бруто и одбива тоа што навистина се одбива.

Зошто трошокот на работодавачот е еднаков на бруто платата?

Затоа што во Северна Македонија сите придонеси се на работникот и се веќе внатре во бруто платата — нема втор слој на придонеси што работодавачот би го додал одозгора. Значи вкупниот трошок на работодавачот е еднаков на бруто платата, за разлика од земји каде постои скриен придонес на работодавачот над бруто.

Што е лично ослободување?

Личното ослободување (10.932,00 ден месечно) е дел од доходот на кој данокот не се применува. Тоа ја намалува даночната основа — откако се одбиени придонесите, а пред пресметката на данокот. Кога збирот на придонесите и ослободувањето ја надмине бруто платата, даночната основа е нула и нема данок.

Кои се четирите придонеси и колку изнесуваат вкупно?

Придонесите се четири: пензиско и инвалидско осигурување (ПИО), здравствено осигурување, осигурување во случај на невработеност и дополнителен придонес за повреда на работа и професионално заболување. Заедно изнесуваат 28% од основицата, и сите се на товар на работникот.

Дали данокот навистина е рамен?

Да. Персоналниот данок на доход е рамен — единствена стапка од 10% за секој доход од работа, без даночни разреди. Обидот од 2019 за прогресивно оданочување беше одложен, а потоа со реформата од 2022 трајно укинат — рамната стапка остана во сила.

Што е најниска и највисока основица?

Придонесите се пресметуваат на осигурителната основица, која е ограничена меѓу два прага. Најниската основица (34.570,00 ден) е под: под неа придонесите сепак се сметаат барем на тој износ. Највисоката основица (1.106.256,00 ден) е таван: над неа придонесите престануваат да растат, па кај високите плати нето платата расте побрзо од бруто.

Има ли регионални разлики во данокот?

Не. Данокот на личен доход е единствен на ниво на цела држава — стапката од 10% е иста насекаде, без општинска надградба, без регионални коефициенти и без црковен данок. Каде работите или живеете не ја менува сметката за данокот на плата.

Дали калкулаторот пресметува К-15 (регрес за годишен одмор)?

Не. Калкулаторот ја пресметува редовната месечна плата. К-15 (регресот за годишен одмор) е одвоена годишна исплата и не влегува во месечната нето плата. Според вообичаената практика тој подлежи само на данокот од 10%, а е ослободен од придонеси — но ослободувањето од придонеси не е потврдено во првичен извор, па оваа ставка е информативна и се наведува со таа резерва.

Дали бројките во калкулаторот се точни?

Стапките се оние што важат во 2026 година, секоја заснована на службен извор; резултатот сепак е ориентациона пресметка. Пред реални, сметководствени или даночни одлуки почекајте потврдени податоци; секоја вредност носи наведен извор и датум на проверка.