Лично ослободување

Делот што данокот не го допира

Личното ослободување (даночно намалување) е месечен износ од доходот на кој данокот не се применува. За 2026 година тоа изнесува 10.932,00 ден месечно, односно 131.184,00 ден на годишно ниво. Секој што прима плата има право на него — тоа е стандардното намалување што ја прави пресметката на данокот поблага, особено кај пониските примања. Прикажаните вредности се оние што важат во 2026 година.

Го намалува основата, не самиот данок

Клучно е каде влегува во сметката. Личното ослободување ја намалува даночната основа — и тоа откако веќе се одбиени придонесите — а не пресметаниот данок. Редоследот е точно овој: даночна основа = бруто − придонеси − лично ослободување, а данокот потоа е 10% на таа основа. Значи ослободувањето не се одзема од данокот како кредит; тоа го смалува износот на кој воопшто се пресметува данок.

Практичната последица е дека секој денар лично ослободување ве штеди 10% од него во данок — бидејќи токму толкав дел од основата би отишол на данок. Ефектот е скромен по денар, но постојан за секоја плата.

Пример чекор по чекор

Замислете плата чија даночна основа пред личното ослободување — односно бруто минус придонесите — изнесува одреден износ. Од таа основа се одзема личното ослободување (10.932,00 ден); на остатокот се применува рамниот данок од 10%. Без ослободувањето, данокот би се пресметал на целата основа; со него, основата е помала за 10.932,00 ден, па данокот е помал за 10% од тој износ. Истиот механизам важи за секоја плата — менува се само големината на основата, не и правилото.

Кога основата паѓа на нула

Кај најниските примања може да се случи збирот на придонесите и личното ослободување да ја надмине бруто платата. Во тој случај даночната основа е нула — не негативна — па нема данок на доход воопшто. Ова најчесто се гледа околу минималната плата и пониско, каде ослободувањето зафаќа голем дел од и онака малата основа. Калкулаторот го прикажува ова коректно: даночната ставка станува нула, а не некој негативен износ.

Како се вклопува во пресметката

Личното ослободување е една од двете работи што се одбиваат од бруто платата пред да остане нето: прво придонесите (28%), потоа ослободувањето (10.932,00 ден) што ја дефинира даночната основа, и на крај рамниот данок од 10%. За да видите како сето тоа се спојува за конкретна плата, внесете го бруто износот во калкулаторот — личното ослободување се прикажува како посебна ставка во распределбата.

Прикажаниот износ на личното ослободување е оној што важи во 2026 година. Резултатот од пресметката е ориентационен — за службен износ обратете се на работодавачот или на УЈП.