Данок на личен доход

Една стапка за секој доход

Персоналниот данок на доход (ПДД) во Северна Македонија е рамен — единствена стапка од 10%, која важи еднакво за секоја плата, без разлика колку е висока. Нема даночни разреди и нема повисок процент за повисоките примања: и на минимална плата и далеку над просечната, доходот од работа се оданочува со истата стапка од 10%. Токму затоа пресметката на нето платата тука е меѓу наједноставните — целата сложеност е во придонесите, не во данокот. Прикажаните вредности се оние што важат во 2026 година.

За кратко време имаше обид тоа да се промени. Од 2019 година беше најавен премин кон прогресивно оданочување со две стапки за повисоките годишни доходи, но тој експеримент прво беше одложен, а потоа со реформата од 2022 година трајно укинат — рамната стапка остана во сила без прекин. За даночната 2026 година данокот на доход од работа е рамни 10%, без исклучок по висина на примањето.

На што се пресметува данокот: даночната основа

Стапката не се применува на бруто платата, туку на даночната основа. Таа се добива кога од бруто платата ќе се одбијат две работи по редослед: прво задолжителните придонеси на работникот (вкупно 28%), а потоа месечното лично ослободување (10.932,00 ден). Со други зборови, данокот се пресметува на делот од доходот што останува откако ќе се тргнат личните придонеси и ослободениот дел.

Формулата е едноставна и се чита во еден ред: даночна основа = бруто − придонеси − лично ослободување, а данокот потоа е 10% на таа основа. Кога збирот на придонесите и личното ослободување е поголем од бруто платата — што се случува кај најниските примања — даночната основа е нула, па нема данок на доход воопшто.

Личното ослободување го намалува данокот, не е кредит

Личното ослободување (10.932,00 ден месечно) е дел од доходот на кој данокот не се применува. Важно е како влегува во сметката: тоа ја намалува даночната основа откако се одбиени придонесите, а не самиот пресметан данок. Затоа неговиот ефект врз конечниот данок е 10% од ослободениот износ — механизам што е објаснет чекор по чекор на страницата за лично ослободување.

Каде придонесите го допираат данокот

Бидејќи данокот се пресметува на бруто платата намалена за придонесите, таванот на придонесите индиректно влијае и на данокот. Придонесите се пресметуваат на осигурителната основица, која е ограничена со највисока основица (1.106.256,00 ден). Над тој таван одбиените придонеси престануваат да растат, па даночната основа расте побрзо од самите придонеси. Сепак, стапката останува 10% низ целиот распон — таванот менува колку се одбива пред данокот, но не и процентот на данокот.

Без регионални разлики и без црковен данок

За разлика од земји каде општините или регионите додаваат своја надградба на данокот, во Северна Македонија данокот на личен доход е единствен на ниво на цела држава. Стапката од 10% е иста во Скопје, во Битола или во кое било друго место — нема општинска надградба, нема регионални коефициенти и нема црковен данок. Каде работите или живеете не ја менува сметката за данокот на плата.

Како се вклопува во пресметката

Накратко, редоследот е: од бруто платата се одбиваат придонесите на работникот (вкупно 28%) и личното ослободување (10.932,00 ден); на остатокот (даночната основа) се пресметува рамниот данок од 10%; а тоа што останува е нето платата на рака. Бидејќи во Северна Македонија сите придонеси се веќе во бруто платата, нема слој на работодавачот над бруто — вкупниот трошок на работодавачот е еднаков на бруто платата.

Прикажаните стапки се оние што важат во 2026 година. Резултатот од пресметката е ориентационен и не смее да замени сметководствена или даночна одлука — за службен износ обратете се на работодавачот или на УЈП.