Пресметка на пензија
Пензијата се пресметува со примена на стапка по година пензиски стаж врз валоризираната просечна плата од целиот работен век.
Пензиска основица и валоризација
Основицата за старосна пензија е просечната месечна плата на осигуреникот низ целото времетраење на осигурувањето, најрано сметано од 1970 година (чл. 20). Платите од поранешните години се валоризираат — приведуваат на нивото на платите во годината пред остварувањето на правото — со коефициенти што ги пресметува и објавува Фондот секоја година (чл. 33).
Самата годишна серија на коефициенти за валоризација не е пронајдена во прегледот на овој закон — Фондот ја објавува одделно, надвор од самиот текст на законот, и овој сајт не ја наведува.
Годишна стапка — различна за мажи и жени
За секоја полна година пензиски стаж, на пензиската основица се применува годишна стапка од 0,75 % за мажи, односно 0,86 % за жени. За непотполна година стаж од најмалку шест месеци, стапката е 0,375 % за мажи, односно 0,430 % за жени (чл. 34 ст. 1).
| Пол | По полна година стаж | По непотполна година (6+ месеци) |
|---|---|---|
| Маж | 0,75 % | 0,375 % |
| Жена | 0,86 % | 0,430 % |
Ова важи за осигурениците првпат осигурани од 1 јануари 2003 година натаму (чл. 118) — видете ја забелешката за опфат на почетната страница на секцијата.
Најниска пензија — удел според годините стаж
Најниската пензија не е фиксен износ, туку удел од просечната плата во Република Македонија во 2002 година, степенуван според годините пензиски стаж — и граничните години се различни за мажи и за жени, иако уделите се исти (чл. 35 ст. 1).
| Пол | Пензиски стаж | Удел |
|---|---|---|
| Маж | под 25 години | 35 % |
| Маж | 25–34 години | 38 % |
| Маж | 35 или повеќе години | 41 % |
| Жена | под 20 години | 35 % |
| Жена | 20–29 години | 38 % |
| Жена | 30 или повеќе години | 41 % |
Овој сајт не пресметува конкретен паричен износ за најниската пензија: тоа бара просечната плата во Република Македонија во 2002 година, база што чл. 35 ст. 1 ја наведува како основа, а не е пронајдена во прегледот на овој закон.
Усогласување
Пензиите се усогласуваат двапати годишно, јануари и јули, според фиксна комбинација од 50 % движење на трошоците на живот и 50 % раст на просечната плата — секогаш истата комбинација, без услов кој од двата показатели е поголем (чл. 37 ст. 1).
Што оваа страница не наведува
Не е пронајдена одредба што би го ограничила вкупниот број години стаж што формулата ги зема предвид. Постои највисока пензија во законот (чл. 230), но нејзиниот износ не е наведен тука — видете ги често поставуваните прашања за причината.